Theo Peter Mattis và Spencer Kimball, những người đầu tiên sáng lập ra GIMP, tuyên bố khi phát hành phiên bản 0.54:

"GIMP sinh ra từ đống tro tàn của những gì còn sót lại của một cs164 (các trình biên dịch). Thiết lập: vào sáng sớm. Cả hai chúng tôi đều mệt lử vì thiếu ngủ và cực kỳ căng thẳng bởi việc viết chương trình một trình biên dịch trong LISP. Các giới hạn lòng kiên nhẫn của chúng tôi đã bị bỏ xa, tuy  nhiên vẫn còn kiềm chế được.

Và sau đó thế là nó xảy ra. LISP quen thuộc kết xuất nhân một cách loạn xạ khi không thể định vị 17M nó cần để tạo ra một parser cho một cú pháp đơn giản sử dụng yacc. Một khoảnh khắc không thể tưởng tượng được trôi qua, cả hai chúng tôi cùng chia xẻ một cái nhìn căm phẫn, và rồi dự án của chúng tôi đã tan tành thành mây khói. Chúng tôi phải viết một cái gì đó... BẤT KỲ CÁI GÌ... có ích. Một thứ gì bằng ngôn ngữ C. Một thứ gì đó không phụ thuộc vào nested-list để hiển thị một ảnh bitmap. Và thế là GIMP được ra đời.

Tương tự như loài chim phượng hoàng, thật lộng lẫy, cuộc sống mới nảy sinh từ đống tàn tích bị cháy rụi của LISP và yacc. Các ý tưởng bay bổng, các quyết định được thực hiện, và GIMP bắt đầu định hình.

Một chương trình xử lý hình ảnh được chúng tôi thống nhất sẽ viết. Một chương trình ít ra cũng làm giảm được việc phải sử dụng các phần mềm thương mại chạy trên 'Windoze' và 'Macintoy' (chơi chữ: Windows và Macintosh). Một chương trình có thể cung cấp các đặc tính không có ở các công cụ xử lý hình ảnh và tô màu chạy trên X khác. Một chương trình có thể giúp duy trì được truyền thống lâu dài của các ứng dụng UNIX tuyệt vời và miễn phí.

Sáu tháng sau, chúng tôi hoàn tất giai đoạn đầu của bản beta. Chúng tôi muốn công bố ngay để có thể bắt tay vào làm việc với các vấn đề về tính tương thích và sự ổn định chạy trên các nền khác nhau. Ngoài ra, lúc bấy giờ chúng tôi cảm thấy chương trình thực sự có ích và muốn xem các lập trình viên khác phát triển các plug-in cùng với việc hỗ trợ các định dạng tập tin khác nhau"

Phiên bản 0.54 được công bố vào tháng Hai năm 1996, và đã có một ảnh hưởng quan trọng như là một chương trình quản lý hình ảnh miễn phí thực sự chuyên nghiệp. Đây là chương trình miễn phí đầu tiên có thể cạnh tranh được với các chương trình xử lý hình ảnh thương mại to lớn khác.

Bản 0.54 là bản công bố beta, nhưng nó ổn định đến mức bạn có thể sử dụng nó cho công việc hàng ngày. Tuy nhiên, một trong những mặt trở ngại của 0.54 là bộ công cụ (các thanh trượt, các menu, các hộp thoại,...) được xây dựng trên Motif, một bộ công cụ thương mại. Đây là một trở ngại lớn đối với các hệ thống như Linux, bởi vì bạn phải mua bản Motif nếu muốn sử dụng chương trình GIMP chạy nhanh hơn, liên kết cơ động hơn. Nhiều nhà phát triển cũng đã từng là các sinh viên sử dụng Linux, những người không có khả năng mua Motif.

Khi bản 0.60 được phát hành vào tháng Bảy năm 1996, nó do S và P (Spencer và Peter) phát triển trong vòng bốn tháng. Các điểm thuận lợi chính là những bộ công cụ mới, GTK (GIMP Toolkit) và gdk (GIMP Drawing Kit), loại bỏ hẳn việc phải phụ thuộc vào Motif. Đối với người làm công tác nghệ thuật đồ hoạ, bản 0.60 có rất nhiều tính chất mới như: các lớp căn bản; các công cụ sơn vẽ được cải thiện (khả năng lấy mẫu dưới cấp điểm ảnh (sub-pixel), khoảng cách của cọ vẽ); cọ vẽ airbrush tốt hơn; các chế độ sơn vẽ;... Bản 0.60 chỉ là bản dành cho các nhà phát triển phần mềm, và không nhằm dành cho việc sử dụng rộng rãi trong công chúng. Nó đóng vai trò như một workbench cho bản 0.99 và bản 1.0 sau cùng, do vậy các chức năng và cải tiến có thể được kiểm nghiệm và bỏ đi hoặc thay đổi. Bạn có thể coi bản 0.60 như là bản alpha của bản 0.99.

Vào tháng Hai năm 1997, bản 0.99 xuất hiện trên 'sàn diễn'. Cùng với các nhà phát triển khác, S và P đã thực hiện một vài thay đổi cho GIMP và thậm chí thêm các đặc tính mới. Sự khác biệt chính là API mới và PDB, khiến cho ta có thể viết các tập lệnh; Script-Fu (hoặc các macro) có thể tự động hoá những việc mà bình thường bạn phải làm thủ công. GTK/gdk cũng thay đổi và lúc bấy giờ được gọi là GTK+. Ngoài ra, bản 0.99 sử dụng một dạng mới của việc quản lý bộ nhớ xếp kề (tile-based memory handling) khiến cho nó có thể mở những ảnh khổng lồ trong GIMP (mở một ảnh 100MB trong GIMP không có khó khăn gì cả). Bản 0.99 cũng cũng giới thiệu một định dạng tập tin mới bản địa của GIMP gọi là XCF. API mới làm cho việc viết các chức năng mở rộng và plug-in mới cho GIMP thật dễ dàng. Một số plug-in và phần mở rộng mới được tạo ra khiến cho GIMP càng trở nên hữu ích. (ví dụ như SANE, chương trình cho phép quét ảnh trực tiếp vào GIMP).

Vào mùa hè năm 1997, GIMP đã đạt đến phiên bản 0.99.10, S và P hầu như ngừng hỗ trợ phát triển chương trình vì họ đã tốt nghiệp và bắt đầu đi làm. Tuy nhiên, các nhà phát triển GIMP khác vẫn tiếp tục dưới sự điều khiển của 'nhạc trưởng' Federico Mena để khiến cho GIMP sẵn sàng vào giờ cao điểm.

GTK+ được tách ra khỏi GIMP vào tháng Chín năm 1997. GTK+ được công nhận là một bộ công cụ tuyệt vời, và các nhà phát triển khác bắt đầu sử dụng nó để xây dựng các ứng dụng riêng của họ.

GIMP rơi vào thời kỳ 'đóng băng' tháng Mười năm 1997. Điều này có nghĩa là không có thêm các đặc điểm mới được bổ sung vào các thư viện nhân và chương trình GIMP. GUM phiên bản 0.5 cũng đã được phát hành tháng Mười năm 1997. Công việc phát triển được tiếp tục để giúp cho GIMP ổn định và sẵn sàng cho phiên bản 1.0.

Phiên bản 1.0 được phát hành tháng Sáu năm 1998. Cuối cùng, GIMP được coi là đủ ổn định để đảm bảo công bố trên toàn thế giới và sử dụng chuyên nghiệp.