4.4. Phép chọn

Thông thường khi bạn "tác chiến" trên một ảnh, bạn chỉ muốn một phần của nó bị tác động. Trong GIMP, bạn làm điều này bằng cách chọn phần đó. Mỗi ảnh có một phép chọn liên quan tới nó. Hầu hết, nhưng không phải tất cả, các lệnh của GIMP chỉ tác động lên các phần được chọn của ảnh.

Làm thế nào bạn tách được riêng cái cây ra?

Có rất nhiều, rất nhiều trường hợp mà việc tạo ra được một phép chọn đúng là điều cốt lõi trong việc thu được kết quả mong muốn, và thường không phải là việc dễ làm. Ví dụ, trong hình minh họa trên, giả sử tôi muốn tách cái cây ra khỏi phần nền của nó; và dán nó sang một ảnh khác. Để làm điều này, tôi phải tạo ra một phép chọn chỉ chứa cái cây mà thôi. Điều này thật khó thực hiện vì cái cây có hình dạng rất phức tạp, ở một vài chỗ, thật khó có thể phân biệt được nó với các đối tượng phía sau nó.

Phép chọn được thể hiện bình thường bằng đường chấm chấm

Bây giờ, đây là một điểm rất quan trọng, và hiểu được nó là điều rất cần thiết. Thông thường, khi bạn tạo ra một phép chọn, bạn thấy nó ở dạng một đường chấm chấm bao xung quanh một phần ảnh. Ý tưởng mà bạn có thể thu được từ điều này phép chọn là một dạng "bể chứa" (container), với phần được chọn của ảnh nằm bên trong đó, và phần không được chọn nằm ngoài. Khái niệm này dùng cho phép chọn khá ổn cho nhiều mục đích, nhưng nó không hoàn toàn đúng.

Thực ra, phép chọn được thực thi như là một kênh. Về phương diện cấu trúc nội tại, nó giống hệt như các kênh đỏ, lục, lam và alpha của một ảnh. Do vậy, phép chọn có một giá trị được định nghĩa tại mỗi điểm ảnh của ảnh, thay đổi từ 0 (không được chọn) đến 255 (được chọn hoàn toàn). Điều hay của cách tiếp cận này là nó cho phép một số điểm ảnh có thể được chọn một phần, bằng cách cho chúng các giá trị trung gian trong khoảng từ 0 đến 255. Như bạn sẽ thấy, có nhiều tình huống mà ta mong muốn có sự chuyển tiếp "mịn màng" giữa các vùng được chọn và các vùng không được chọn.

Vậy thì, các đường chấm chấm là gì khi bạn tạo ra một phép chọn?

Nó là một đường viền (contour line), chia các vùng ra thành các phần được chọn hơn một nửa và các vùng được chọn dưới một nửa.

Cùng một phép chọn ở chế độ QuickMask

Bạn phải luôn ghi nhớ rằng khi nhìn vào các đường chấm chấm biểu thị cho phép chọn, nó chỉ cho chúng ta biết một phần của "câu chuyện". Nếu bạn muốn nhìn thấy phép chọn ở mức chi  tiết tối đa, cách dễ nhất là nhắp chuột vào nút QuickMask ở góc dưới bên trái của cửa sổ ảnh. Điều này khiến cho phép chọn được hiển thị thành một lớp chồng trong suốt trên cùng ảnh. Các vùng được chọn không thay đổi, các vùng không được chọn được tô màu đỏ. Một vùng được chọn càng hoàn toàn thì nó càng ít bị đỏ.

Chế độ QuickMask, và cách sử dụng của nó, được mô tả chi tiết ở phần dưới. Đồng thời, nếu bạn suy nghĩ tiếp theo chiều hướng này bằng cách thử các lệnh của GIM, bạn sẽ thấy rằng nhiều lệnh hoạt động khác nhau ở chế độ QuickMask, thì bạn hãy cứ thử xem và tạm thời thì hãy tắt nó đi (bằng cách nhắp chuột vào nút QuickMask một lần nữa).

Hiệu ứng "Viền lông chim" (Feathering)

Cùng một phép chọn ở chế độ QuickMask sau khi tạo hiệu ứng "viền lông chim"

Với các thiết lập mặc định, các công cụ chọn căn bản, ví dụ như công cụ Rectangle Select (chọn hình chữ nhật), tạo ra các phép chọn sắc cạnh. Các điểm ảnh nằm trong đường chấm chấm được chọn hoàn toàn, và các điểm ảnh nằm ngoài hoàn toàn không được chọn. Bạn thể chỉnh lại điều này bằng cách bật QuickMask: bạn sẽ thấy một hình chữ nhật rõ rệt với các cạnh sắc nét, bao quanh bởi màu đỏ đồng nhất. Tuy nhiên, trong phần Tool Options có một ô đánh dấu có tên là "Feather". Nếu bạn bật nó lên, thì thay vào kết quả trên công cụ chọn sẽ tạo ra các phép chọn có phân cấp (graduated selections). Bán kính của "viền lông", giá trị mà bạn có thể thay đổi, sẽ quyết định khoảng cách mà sự chuyển tiếp bắt đầu diễn ra.

Nếu bạn vẫn tiếp tục theo dòng suy nghĩ này, hãy thử công cụ chọn hình chữ nhật, rồi sau đó bật QuickMask lên. Bạn sẽ thấy hình chữ nhật rạch ròi lúc đầu sẽ có mép mờ (fuzzy edge).

Hiệu ứng "viền lông chim" đặc biệt hữu ích khi bạn cắt và dán, nhằm giúp cho đối tượng được dán "hoà nhập" một cách "mịn màng" và không bị nhận biết với các đối tượng xung quanh nó.

Thực ra, ta có thể tạo hiệu ứng "viền lông chim" bất kỳ lúc nào, thậm chí ngay cả khi lúc đầu nó được tạo ra là một phép chọn sắc cạnh. Bạn có thể thực hiện điều này từ menu ảnh, bằng cách chọn Select->Feather. Lệnh này mở ra một hộp thoại cho phép bạn thiết lập bán kính "viền lông chim". Bạn cũng có thể thực hiện điều ngược lại---làm "sắc cạnh" một phép chọn có phân cấp (graduated selection) thành một phép chọn tất-cả-hoặc-không--- bằng cách chọn Select->Sharpen.

[Note] Ghi chú

Dành cho những bạn đọc quan tâm về mặt kỹ thuật: hiệu ứng "viền lông chim" hoạt động bằng cách áp dụng phép làm mờ Gauss lên kênh được chọn, với bán kính làm mờ được chỉ định.