Bất kể các hệ thống kiểm soát chế độ phơi sáng phức tạp (exposure), các bức ảnh chụp bằng máy ảnh số thường bị thừa sáng hoặc thiếu sáng, hoặc các sắc thái màu (color cast) do sự không hoàn hảo của ánh sáng. GIMP cho bạn nhiều công cụ hiệu chỉnh màu sắc trong ảnh, thay đổi từ các công cụ tự động hoạt động chỉ bằng một nút bấm chuột cho đến các công cụ cực kỳ phức tạp cho bạn nhiều thông số kiểm soát. Chúng ta sẽ bắt đầu với phần đơn giản nhất trước.

GIMP cung cấp cho bạn năm công cụ hiệu chỉnh màu sắc tự động. Điều không may là chúng thường không tạo cho bạn kết quả mà bạn thật sự mong đợi, nhưng chỉ mất một thời gian rất ngắn để thực hiện, và nếu không có gì thì chúng cũng cho bạn ý niệm về một số khả năng có thể có của tấm ảnh đó. Trừ lệnh "Auto Levels", bạn có thể tìm thấy chúng trong menu Layer, bằng cách theo đường dẫn menu Layer->Colors->Auto trong menu ảnh.

Chúng đây rồi, một vài lời giới thiệu về chúng:

Những lệnh trên là những lệnh điều chỉnh màu sắc tự động: nếu bạn thấy không lệnh nào trong số đó làm được việc cho mình, đó là lúc thử các công cụ điều chỉnh màu sắc tương tác. Tất cả các lệnh này, ngoại trừ một, có thể được truy xuất thông qua lệnh Tools->Color Tools trong menu ảnh. Sau khi chọn một công cụ chỉnh màu sắc, nhắp chuột lên ảnh (bất kỳ nơi nào) để kích hoạt nó và mở hộp thoại của nó ra.

Công cụ đơn giản nhất để sử dụng là Brightness/Contrast. Nó cũng là công cụ kém sức mạnh nhất, nhưng trong nhiều trường hợp làm được tất cả những gì bạn cần. Thông thường công cụ này hữu ích đối với các ảnh thừa sáng hoặc thiếu sáng; nó không hữu ích trong việc điều chỉnh các sắc thái màu (color cast). Công cụ này cho bạn hai thanh trượt để điều chỉnh, cho "Brightness" (độ sáng) và "Contrast" (độ tương phản). Nếu bạn đánh dấu vào tùy chọn "Preview" (và chắc chắn là bạn nên làm vậy), bạn sẽ thấy bất kỳ điều chỉnh nào bạn thực hiện được thể hiện trên ảnh, bấm OK thì chúng sẽ có tác dụng. Nếu không thể thu được kết quả làm bạn hài lòng, bấm Cancel và ảnh sẽ được trả về trạng thái trước đó.

Một cách phức tạp hơn, và chỉ hơi khó hơn một chút, để điều chỉnh các trục trặc về độ phơi sáng là sử dụng công cụ Levels. Hộp thoại của công cụ này trông rất phức tạp, nhưng đối với nhu cầu sử dụng cơ bản mà chúng ta đang nghĩ  trong đầu ở đây, phần duy nhất bạn cần là làm việc với "Input Levels", cụ thể là ba thanh trượt hình tam giác nằm dưới histogram. Chúng tôi dẫn bạn đến phần Trợ giúp Công cụ Levels để xem hướng dẫn sử dụng; nhưng thực ra cách dễ nhất là học sử dụng bằng cách thử di chuyển các thanh trượt qua lại, và xem ảnh bị tác động như thế nào (để ý đánh dấu vào mục "Preview" ở phía dưới hộp thoại).

Một cách rất hiệu quả để điều chỉnh các trục trặc về độ phơi sáng là dùng công cụ Curves. Công cụ này cho phép bạn nhắp chuột và kéo các điểm khống chế trên một đường cong để tạo ra một hàm số lập bản đồ (function mapping) các mức độ sáng đầu vào và đầu ra. Công cụ Curves có thể lập lại (replicate) bất kỳ hiệu ứng nào mà bạn có thể đạt được bằng cách sử dụng công cụ Brightness/Contrast hoặc Levels, do vậy nó mạnh hơn cả hai công cụ trên. Một lần nữa, chúng tôi lại dẫn bạn đến phần Trợ giúp Công cụ Curves để đọc hướng dẫn chi tiết, nhưng cách dễ nhất để học sử dụng là thử.

Phương pháp hiệu quả nhất để điều chỉnh độ sáng và tương phản của một ảnh, dùng cho những người sử dụng thành thạo GIMP, là bằng cách tạo ra một lớp mới ở trên ảnh bạn cần hiệu chỉnh, và sau đó trong hộp thoại Layers thiết lập Mode (chế độ) cho lớp nằm trên đó là "Multiply". Lớp mới này có tác dụng như một lớp "gain control" (kiểm soát mức độ thu) đối với lớp nằm bên dưới nó, với màu trắng tạo ra mức thu tối đa và đen tạo ra mức thu bằng không. Như vậy, bằng cách vẽ lên lớp mới, bạn có thể điều chỉnh một cách chọn lọc mức độ thu của mỗi vùng trên ảnh, cho phép kiểm soát rất chi tiết. Bạn chỉ nên thử vẽ với các gradient mịn, bởi vì các thay đổi đột ngột về mức thu sẽ sinh ra các mép giả trong kết quả tạo thành. Chỉ nên sơn bằng cách sử dụng các sắc độ xám, không phải màu, trừ bạn muốn làm dịch chuyển màu (color shift) trong ảnh.

Thực ra "Multiply" không phải là chế độ duy nhất hữu ích trong việc kiểm soát chế độ thu. Về bản chất, chế độ "Multiply" chỉ làm tối các phần của một ảnh, không bao giờ làm sáng, do vậy nó chỉ hữu ích khi một số phần của ảnh bị thừa sáng. Sử dụng chế độ "Divide" lại có tác dụng ngược lại: nó có thể làm sáng các vùng của ảnh nhưng làm tối chúng. Dưới đây là một "mẹo" thường là hữu ích để mang lại chi tiết tối đa cho tất cả các vùng của ảnh:

Ngoài "Multiply" và "Divide", thông thường bạn cũng có thể đạt được những hiệu ứng hữu ích với các chế độ phối hợp lớp, ví dụ 'Dodge", "Burn" hoặc "Soft Light". Dù vậy, tất cả các lệnh trên đều dễ thực hiện, một khi bạn bắt đầu "chơi" với những lệnh trên, rời mắt khỏi máy tính chút xíu là bạn đã thấy rằng mình vừa tốn hàng giờ để "nghịch phá" với các thông số. Hãy chú ý: càng nhiều tùy chọn thì càng khó quyết định.

Theo kinh nghiệm của chúng tôi, nếu ảnh của bạn có sắc thái màu (color cast) -- quá nhiều màu đỏ, quá nhiều màu xanh dương,...---cách dễ nhất để chỉnh sửa là dùng công cụ Levels, điều chỉnh các mức độ một cách riêng lẻ trên các kênh màu đỏ, lục và xanh. Nếu nó không giúp được bạn thì lúc đó đáng để bạn thử các công cụ Color Balance và Curves, nhưng những công cụ này rất khó sử dụng một cách có hiệu quả (Mặc dù vậy chúng rất tốt để tạo ra một số hiệu ứng đặc biệt).

Đôi khi thật khó có thể nói rằng bạn đã điều chỉnh các màu sắc đúng mức hay chưa. Một kỹ thuật tốt, có định hướng là tìm một điểm trong ảnh mà bạn biết là phải có màu trắng hoặc một mức độ xám nào đó. Kích hoạt công cụ Color Picker (chọn màu) (biểu tượng ống nhỏ mắt trong hộp công cụ), và nhắp chuột vào điểm đã nói: lệnh này mở hộp thoại Color Picker. Nếu các màu được điều chỉnh đúng thì các thành phần đỏ, lục và xanh của màu được ghi nhận (reported color) phải bằng nhau; nếu không thì bạn sẽ biết mình phải thực hiện điều chỉnh nào. Kỹ thuật này, nếu được sử dụng tốt, có thể cho phép ngay cả những người mù màu cũng có thể điều chỉnh đúng màu sắc của một ảnh.

Nếu ảnh của bạn bị mất màu (washed out) -- điều dễ dàng xảy ra khi bạn chụp ảnh trong điều kiện quá sáng-- hãy thử công cụ Hue/Saturation, cho phép bạn điều chỉnh ba thanh trượt, Hue (màu sắc), Lightness (mức độ ánh sáng) và Saturation (độ bão hòa). Tăng độ bão hòa có lẽ sẽ làm cho ảnh trông tốt hơn. Trong các trường hợp tương tự, điều chỉnh đồng thời độ sáng cũng có ích. ("Ánh sáng" ở đây tương tự như "Mức độ chiếu sáng" (Brightness) trong công cụ Brightness/Contrast tool, ngoại trừ chúng được tạo thành từ các tổ hợp khác nhau của các kênh đỏ, lục và xanh). Công cụ Hue/Saturation cho bạn tùy chọn điều chỉnh các khoảng màu sắc phụ hạn chế (dùng các nút phía trên hộp thoại), nhưng nếu bạn muốn có các màu sắc trông tự nhiên, trong hầu hết các trường hợp bạn nên tránh làm điều này.

Khi bạn chụp ảnh trong điều kiện ánh sáng thấp, trong một số trường hợp bạn gặp một khó khăn ngược lại: mức độ bão hòa quá cao. Trong trường hợp này Hue/Saturation là một công cụ tốt để dùng, bằng cách giảm độ bão hòa thay vì tăng.